Büyükbaş Hayvancılık Tarım ve Orman Bakanlığı

Sığırlarda Irk Tanımlama Yöntemleri Nelerdir?

reklam

Sığır ırkı nedir?

Sığır türü içerisinde ortak morfolojik ve fizyolojik karakterlere sahip olan ve
bu özelikleri döllerine aktarabilen gruplara denir.

Irk tespit yöntemleri nelerdir?

Diğer hayvan türlerinde olduğu gibi sığırlarda da ırkın tespit edilmesi amacıyla ya hayvanın soykütüğü ve tohumlama kayıtlarından ya da vücudunu kaplayan kıl örtüsünün rengi ve dağılımı, vücudunun herhangi bir bölgesinde yer alan işaret veya hayvanın vücut yapısından yararlanılmaktadır. Bazı durumlarda doğru tespit yapabilmek için, hem soykütüğü ve tohumlama kaydı hem de hayvanın vücut kıl örtüsü ve işaretleri bir arada kullanılabilmektedir.

Vücut kıl örtüsü rengine, dağılımına ve işaretlere (nişane) dayalı olarak ırk tespiti nasıl yapılır?

Çiftleştirilen bireyler, sahip oldukları vücut özelliklerini genlerin etki düzeyine göre yavrulara
aktarmaktadırlar. Bu yöntemde;

  • a) Sığırın vücut kıl örtüsünün rengine,
  • b) Farklı renklerden oluşuyor ise dağılımına,
  • c) Ağız, burun, kuyruk, sırt, ayak ve bacak vb. gibi vücut kısımlarında ırka özel bir
    işareti (nişane) taşıyıp taşımadığı gibi hususlara bakılmaktadır.

Örneğin; Siyah-beyaz renk veya alacalık ve kuyruk püskülünün her durumda beyaz renkli olması Holstein ırkına has bir özellik iken, sırt ve bel boyunca yer alan açık renkli tüylerden oluşan ester çizgisi ve burun etrafında beyaz halka özelliği Brown Swiss (Esmer) ırkına has bir özelliktir.

Irklar diğer ırklarla yapılan melezleme sonucunda sahip oldukları özellikleri baskınlık derecesine göre yavrularına aktarmaktadırlar. Örneğin siyah renk tüm renklere baskındır. Bu anlamda Siyah Alaca ırkı hangi ırkla melezlenirse melezlensin siyah renk veya kısmen alacalık özelliği yavrularda görülebilmektedir. Aynı şekilde Simental ırkının taşımış olduğu beyaz renkli baş, Brown Swiss(Esmer) ırkının burun etrafında açık renkli halka olarak bilinen Merme
özelliği önemli oranda yavrularına geçmektedir. Bu özelikler dikkate alınarak melez bir dölün en azından hangi ırktan veya hangi ırklardan kan aldığı ifade edilebilmektedir. Ancak, bazı durumlarda nesiller boyunca (üç veya dört nesil) farklı ırktan melezlemeler sonucunda doğan yavrunun ırkının tespiti mümkün olamamaktadır.

Bir ırkın saf ırk sayılabilmesi, ait olduğu ırkın genetopik yapısını en az % 96 oranında taşıması gerektiği ortak bilimsel kanıdır. Ancak günümüzde çeşitli ülkelerde ki yetiştirici birlikleri saf sağır ırklarını; et, süt veya dayanıklılık yönünden güçlü özeliklere sahip başka ırklardan kısmi melezlemeler yapmaktadır. Bu bağlamda farklı ırklardan % 6-8 oranına kadar olan kan karışımlarını soy kütüklerinde saf olarak sınıflandırabilmektedir. Bazı ırklarda (Şarole,
Brown Swiss, Holstein vb.) değişik ırklarla melezleme saflık açısından kabul edilmemekte, AB Kırmızısı, Simmental gibi melez ırklarda ise % 87,5 kadar saf olarak değerlendirilmektedir. Herdbuch (HB) A; Bazı AB ülkelerinde sığırlar saflık ve kayıtlılık derecelerine göre sınıflandırılmaktadır. A Kategorideki bir hayvanın en az % 87,5 oranında saf olduğu ve iki nesil soy bilgilerinin soykütüğünde tutulduğunu ifade eder. Bu seviyenin altındaki bütün hayvanlar
pedigrilerde C veya C’nin eşdeğeri 3, 4 kategorisinde yer almaktadır.

Sığırlarda Irk Tanımlama Yöntemleri Nelerdir?
5 (100%) 1 oy

reklam

Sizde Görüşlerinizi Ekleyin