Ders Notları

Genel Muhasebe: Muhasebeye Giriş Ders Notları #1

Vize
 MUHASEBENİN TANITIMI  : Muhasebe işletmeyle ilgili mali nitelikteki olayları; kaydeden, sınıflandıran, özetleyerek raporlayan, analiz ve yoruma tabi tutan bir bilgi sistemidir.

 MUHASEBENİN TÜRLERİ  Muhasebenin üç türü vardır;

  1. Genel (finansal) Muhasebe: Her işletmede olması gerekir. İşletmenin sahip olduğu varlıkları nerelerden sağladığını ve bunların nerelerde kullanıldığını hesaplayarak gelir ve giderleri karşılaştırarak sonucu ortaya koyar.
  2. Maliyet Muhasebesi: Genel muhasebenin görevlerine ek olarak, üretilen mal ve hizmetlerin kaça mal olduğunu, bunların birim fiyatlarının ne olduğunu belirleyen muhasebe türüdür. Maliyet Muhasebesi üretim yapan işletmelerde olan bir muhasebe türüdür.
  3. Yönetim Muhasebesi: Genel muhasebe ve maliyet muhasebesinin bilgilerinden de yararlanarak işletmelerin kâra geçiş hesaplamalarını yapan bir muhasebe türüdür.
 MUHASEBENİN TARAFLARI / İLGİLİ KİŞİLER 

Muhasebe sisteminin sonuçlarından başta işletmeler olmak üzere birçok kişi kurum yararlanır. Bu yüzden muhasebe kendisine taraf olan kişilere sonuçlar içeren bilgiler üretir.

Günümüzde muhasebeye kendi çıkarları açısından taraf olanların başlıcaları;

  1. İşletmenin sahipleri ve ortakları (hissedarlar)
  2. Yöneticiler
  3. Çalışanlar
  4. Kreditörler ve yatırımcı kişiler
  5. Devlet
  6. Kamu

Muhasebenin Temel Kavramları

Muhasebenin temel kavramları şunlardır;

  1. Sosyal sorumluluk kavramı: Bu kavram, muhasebe uygulamalarının yürütülmesinde belli kişi veya grupların değil, tüm toplumun çıkarlarını gözeterek bilgi üretiminde tarafsız ve dürüst davranması gerektiğini ifade eder.
  2. Kişilik kavramı: Bu kavram işletmeyi bir kişilik olarak görmeyi öngörür. Yani işletmenin sahiplerinden, yöneticilerden ayrı bir kişiliğe sahip olduğunu ve o işletmenin muhasebe işlemlerinin sadece bu kişilik adına yürütülmesi gerektiği…
  3. Süreklilik kavramı: Bu kavram işletmenin devamlı olması, sınırsız ömrü var gibi görmeyi öngörür. İşletmenin sürekliliği kavramı aynı zamanda maliyet esasının da temelini oluşturur.
  4. Dönemsellik kavramı: İşletmenin sürekliliği boyunca belli dönemlere bölünmesi ve her dönemin faaliyet sonuçlarının diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanmasıdır.
  5. Parayla ölçme kavramı: Parayla ölçülebilen işlemlerin muhasebeye para birimiyle yansıtılmasıdır. (Muhasebe işlemleri ulusal para birimine göre yapılır.)
  6. Maliyet esası kavramı: Varlıkların elede edilmesinde maliyetlerinin esas alınması gereğini ifade eder.
  7. Tarafsızlık ve belgelendirme kavramı: Muhasebe kayıtlarının gerçek durumunu yansıtan belgeler düzenlenmeli ve taraf ayrımı yapılmamalı. Yani işletmede yapılan her şeyin belgesi olmalı.
  8. Tutarlılık kavramı: Muhasebe uygulamaları için seçilen muhasebe politikalarının, birbirini izleyen dönemlerde değiştirilmeden uygulanması gereğini ifade eder.
  9. Tam açıklama kavramı: Hazırlanan mali tabloların, işletme sahiplerine doğru karar verecek ölçüde anlaşılır ve açık olmasını ifade eder.
  10. İhtiyatlılık kavramı: Muhasebe olaylarında temkinli davranılması ve işletmenn karşılaşabileceği riskleri göz önüne alınması gereğini ifade eder.
  11. Önemlilik: Önemli olayların kayıt altına alınması gereğini ifade eder.
  12. Özün önceliği kavramı: İşlemlerin muhasebeye yansıtılmasında ve onlara ilişkin değerlendirmelerin yapılmasında biçimlerinden çok özlerinin esas alınması gereğini ifade eder.

Final

Temel Mali Tablolar

Mali tablo, muhasebe süreci ile birlikte oluşturulmuş kayıt ve sınıflandırmalar neticesinde bilgilerin özetlenerek gösterildiği tablolara denir.

  • Mali tablolar, muhasebenin raporlama görevi gereğince hazırlanır.
  • Bilanço ve Gelir Tablosu, işletmenin düzenlemekle zorunlu olduğu temel mali tablolardır.

En sık kullanılan Mali Tablolar şunlardır;

  • Nakit akım tablosu
  • Fon akım tablosu
  • Satışların maliyeti tablosu
  • Kar dağıtım tablosu
  • Öz kaynak değişim tablosu
 BİLANÇO:   bir işletmenin belirli bir tarihte sahip olduğu varlıklar ile bu varlıkların sağladığı kaynakları gösteren tablodur.

Standart bir bilançoda aşağıdaki bilgiler bulunur:

  • Bilançonun oluşturulduğu tarih
  • İşletme adı
  • Varlıklar
  • Kaynaklar
Bilanço iki taraftan oluşmaktadır, sol taraftakilere AKTİF sağ taraftakilere PASİF denilmektedir. Bilançonun sol tarafında işletmenin varlıkları, sağ tarafında ise varlıkları elde etme biçimini gösteren kaynakları bulunmaktadır.

Bilanço Temel Eşitliği

Bilançonun aktif ve pasif toplamı birbirine eşit olmak zorundadır.
Buna göre AKTİF = PASİF yada VARLIKLAR = KAYNAKLAR şeklinde nitelendirilebilir.

Bir işletmenin sermayesini ölçmek için sahip olduğu varlıklardan borçlarını düşmek gerekir.
Bu eşitlik şu şekilde yazılır:
VARLIKLAR = BORÇLAR + SERMAYE
SERMAYE = VARLIKLAR – BORÇLAR

 GELİR TABLOSU,  İşletmenin belli bir dönemde elde ettiği tüm gelirler, maliyetler, giderler ve bunların sonucunda elde ettiği dönem net kârını veya zararını gösteren tablodur.

Özetle gelir tablosu işletmenin isletmenin faaliyet sonucunu (kar/zarar) gösterir.

Gelir Tablosunun unsuru olan kavramlar şunlardır;

 GELİR İşletmenin faaliyetleri sonucunda işletme varlıklarında artış meydana getiren unsur.

Ticari faaliyetler işletme gelirini oluşturur. Örneğin; varlık ve hizmet satışı. Kiraya verilen gayrimenkul, faiz, komisyon vb. girdiler işletmenin gelirini oluşturur.

 GİDER İşletme faaliyetlerinin yürütülmesi için yapılan varlık ve hizmet tüketiminin parasal ifadesidir. Yapılan giderler sonucunda işletme varlıklarında azalış olur.

Bir dönemde edinilen gelirler, giderlerden fazla ise kâr edilmiş elde edilmiş demektir. Tersi durumda ise zarar sonucu ortaya çıkar.

GELİRLER >> GİDERLER —> KAR
GİDERLER >> GELİRLER —> ZARAR

Kâr, işletme ortaklarının varlıklar üzerindeki haklarının artışı sonucunu yaratır.
Yani kâr elde edildiğinde işletmenin öz sermayesi artar, tersi durumda ise (zarar) öz sermayesi azalır.



Hesap Kavramı

Mali işlemlerle beraber Bilanço ve Gelir Tablosu kalemlerinde değişiklikler meydana gelir. Bu değişikliklerin izlenmesi için hesap adı verilen çizelge kullanılır. Hesaplar birbirine benzer olayları aynı başlık altında toplar.
Örneğin nakit para işlemlerini takip etmek için KASA HESABI kullanılır.
Bankadan alınan krediler için BANKA KREDİ HESABI kullanılır.

Muhasebe sisteminde bir hesap aşağıdaki gibi kullanılır;

Muhasebe dersinde ayrıntılarla uğraşmamak için hesap “T” şeklinde gösterilir.

Görüldüğü üzere hesabın iki tarafı bulunmaktadır. Sol tarafa BORÇ sağ taraf ise ALACAK adı verilir. Bir hesabın BORÇ tarafına kayıt yapılmasına HESABIN BORÇLANDIRILMASI, sağ tarafına yani ALACAK tarafına kayıt yapılmasına HESABIN ALACAKLANDIRILMASI denir.

Hesaplara ilişkin terimler

 Hesabın Açılması:  Hesabın borç yada alacak tarafına ilk defa kayıt yapılmasına hesabın açılması denir.

 Hesabın Kalan (bakiye) Vermesi:  Bir hesabın iki yanının toplamları arasında fark olması durumunda hesap (bakiye) kalan verir.

Eğer bir hesabın borç tarafının toplamı alacak tarafının toplamından daha büyükse borç kalanı olarak adlandırılır. Tersi durumlarda ise alacak kalanı olarak adlandırılır.

 Hesabın Kapanması:  Bir hesabın iki yanının toplamlarının birbirine eşit olması durumunda hesap kalan vermez. Hesabın kalan vermemesi durumuna hesabın kapanması dedir.

 Varlık Hesapları:  İşletmenin mevcutlarını ve alacaklarını izlediği hesaptır. Bilançonun aktifinde yer alırlar. (Düzenleyici hesaplar haricinde.)

Varlık Hesaplarında ilk kayıt hesabın borcuna yazılır.

  • Varlıklardaki artışlar ilgili hesaba borç kaydedilir.
  • Varlıklardaki alacaklar ilgili hesaba alacak kaydedilir.
  • Varlık hesapları borç kalanı verirler yada kalan vermezler.

Genel Muhasebe: Muhasebeye Giriş Ders Notları #1
4.3 (86.67%) 9 oy

Sizde Görüşlerinizi Ekleyin

3 Yorum