Ders Notları İşletme

Genel İşletme 1. Sınıf 1. Dönem Ders Notları Özeti #2

İşletme Nedir?

Belirli bir amaca ulaşmak için; malların ve hizmetlerin planlı ve sistemli bir şekilde üretilmesine işletme denir.

NOT: İşletmenin en önemli konusu kar elde etmektir.

İhtiyaç

Karşılandığında insana mutluluk, karşılanmadığında ise acı ve üzüntü veren duyguya ihtiyaç dedir.
Ör: Giyinme, barınma, beslenme vs…

İstek

Bir şeye karşı duyulan eğilim ve arzudur.

İhtiyaçlar, ihtiyacı karşılayacak belirli hedeflere yöneltildiği zaman isteğe dönüşürler. İstek, hissedilen ihtiyacı tatmin etmek için tercih edilendir.

Fayda Nedir?

Üretilen mal veya hizmetlerin, insanların ihtiyaçları karşılama özelliğidir. Kullanma değeri olan bir şeye faydalı, kullanma değeri olmayana ise faydasız denilebilir.

  1. Şekil faydası (Ör: Üretilecek malların hangi şekilde, boyut ve ebatta imal edileceği…)
    Alakasız resimli örnek için tıklayın 😉
  2. Yer faydası (Ör: Mal veya hizmetin, üretim merkezlerinden alınarak tüketiciyle buluşturmak bir pazarlama hizmetidir. Bu durum pazarlamanın yer faydasını oluşturur. Nakliyeciler iyi bir örnek sayılabilir…)
  3. Mülkiyet ve değişim faydası (Ör: Tüketicilerin bir maldan faydalanması için öncelikle o malın tüketiciye satılması, yani malın tüketiciye ulaştırılması gerekir… Pazarlama bu dağıtım ve satış işlerini gerçekleştirir. Bu da mülkiyet faydasını oluşturur…)
    “Tüketiciler, kendilerine sunulan bu mal veya hizmetleri satın alabildikleri için mülkiyet faydası söz konusudur.”
  4. Zaman faydası (Ör: Üretimi belli mevsimlerde yapılan malların bazen her mevsim tüketilmesi gerekir. Örneğin buğday. Bu yüzden pazarlama faaliyetleriyle bu malların depolarda saklanması ve her mevsimde tüketiciye ulaştırılması gerekir. Bu da pazarlamanın Zaman Faydasını oluşturmuş olur. )
    Alakasız videolu canlı örnek 🙂 = https://youtu.be/9-edYqX8Orw?t=30m24s
  5. Bilgi faydası (Ör: Bilgi teknolojilerinin kullanılması…)
    Alakasız resimli örnek için tıklayın 😉

Talep Nedir?

Bir mal veya hizmetin fiilen istenmesine talep denir.

Talebi Etkileyen Faktörler Nelerdir?
* Ürünlerin fiyatı
* Tüketicilerin gelir seviyesi
* Kişilerin alışkanlıkları ve tercihleri
* Piyasa işlemleri
* Nüfus
* Mevsimlik faktörler

Fiyat Nedir?

Mal veya hizmetin değişim değeri.

Sermaye Nedir?

Bir işetmenin sahip olduğu beşeri ve maddi faktörlerin toplamıdır.

  • İşletme Sermayesi: İşletmenin devamlı yapmakta olduğu faaliyetler için ihtiyaç duyduğu likit varlıklardır.
  • Sabit Sermaye: Üretime iştirak ederken şekil değiştirmeyen, zamanla yıpranan ve aşınan sermaye türüdür.

Üretim Faktörleri Nelerdir?

Üretimin meydana gelmesi için gerekli olan girdilere üretim faktörleri denir.

  • Ham madde
  • Emek
  • Sermaye
  • Bilgi
  • Girişimci

Girişimcinin Foksiyonları

  • Piyasada mevcut olan mal veya hizmetlerin kalitesini yükseltmek yada yeni hizmetler üretmek.
  • Endüstride yeni organizasyonlar gerçekleştirmek.
  • Yeni pazarlar bulmak.
  • Ham madde veya diğer gereksinimlerin sağlanabileceği kaynaklar bulmak.
  • Riskleri üstlenmek.

Klasik Dönem

Bu dönemde insanların rasyonel hareket edecekleri var sayım olarak kabul edilmiştir.

TAYLOR: İşi hareket ve zaman etütlerine ayırmıştır. İşçileri özendirmek amacıyla teşvikli ücret sistemini önemsemiştir. 🙂

FAYOL: Kitabının adı yönetim süreci yaklaşımıdır. Fayol’a göre; İşletmede yapılması gereken 6 faaliyet vardır.
(Ekonomik rasyonellik ve verimlilik üzerine)

  1. Teknik faaliyetler
  2. Muhasebe faaliyetleri
  3. Finansal faaliyetler
  4. Ticari faaliyetler
  5. Güvenlik Faaliyetleri
  6. Yönetsel faaliyetler

MAX WEBER: Bürokrasi yaklaşımını ele almıştır. Bürokrasinin üç ilkesi; Geleneksel, Karizmatik, Yasal yetke…

İşletme Tarihinin Altı Dönemi

  1. SÖMÜRGE DÖNEMİ: Tarıma dayalı ekonomik sistemdir. 1776 yılından önceki dönemi kapsar. İngiltere, İspanya ve Hollanda vb…
  2. SANAYİ DÖNEMİ: Kitlesel üretim vardır, makine üretimi artmıştır, sermayeye dayalı üretime geçiş yapılmıştır. Bu dönem 1760 ve 1850 tarihleri arasında…
  3. ENDÜSTRİYEL GİRİŞİMCİLİK: 1800 lü yılların sonuna kadar geçen zamanı kapsar. İşletmelere girdi sağlama amaçlı teknolojiye dayalı sistemdir.
  4. ÜRETİM DÖNEMİ: 1920’li yıllara kadar daha fazla miktarda üretimin yapıldığı dönemdir. “Ne kadar çok üretim yaparsak o kadar çok satış yaparız mantığı vardır.
  5. PAZARLAMA DÖNEMİ: 1950’li yıllardan itibaren ortaya çıkmıştır.
    Müşteri odaklı bir dönemdir.
    Müşterinin istek ve arzularına uygun mal ve hizmet üretimi vardır.
  6. İLİŞKİSEL PAZARLAMA DÖNEMİ: 1990’lı yıllardan sonraki dönemdir. Müşteri diğer işletme ve işletmeye girdi sağlayanlar arasındaki ilişkiyi temsil eder.

İşletmelerin Ekonomik Açıdan Önemi

  • İşletmelerin üretim birimleri olması.
  • İşletmelerin yaratıcı birimleri olması.
  • İşletmelerin bölgelerin ekonomik gelişmesine katkıda bulunmaları.
  • İşletmelerin tasarrufların değerlendirilmesine olanak sağlamaları.

İşletmelerin Sosyal Açıdan Önemi

  • İşletmelerin istihdama katkıda bulunmaları.
  • İşletmelerin toplumsal ferah düzeyinin artmasına ve gelişmelerine olanak sağlaması.

İşletmelerin Kuruluş Amaçları

(Bir işletmenin benimsenmesi ve başarılı olabilmesi için)

  • Kabul edilebilir olmalı.
  • Ulaşılabilir olmalı.
  • Amaçları açıkça tanımlanmış olmalı.
  • Amaçları motive edici olmalı.

Özel Amaçlar

  • Satış gelirlerini arttırmak.
  • Kaliteli mal ve hizmet sunmak.
  • Ucuza mal üretip ucuza satmak.
  • İstihdam olanağı sunmak.
  • Büyümek ve gelişmek.
  • Topluma ve devlete hizmet etmek.
  • İşletme çalışanlarını gözetmek.
  • Uluslar arası alanda faaliyet göstermek.
  • Sosyal saygınlık kazanmak, iyi bir imaja sahip olmak.

Genel Amaçlar

  • Uzun dönemli kâr elde etmek.
  • Topluma hizmet etmek.
  • İşletmenin yaşamını sürekli kılmak.

İşletmenin Kuruluş Nedenleri

  • Bağımsız çalışma isteği.
  • Miras yoluyla işletme.
  • Yeni bir buluş veya fikri pazara sunma.
  • Toplumsal itibar sağlama.
  • Kazanç sağlama ve ülke ekonomisine katkıda bulunma.

Bir Sistem Olarak İşletme

Sistem: Belirli parçalardan oluşan ve parçalar arasında etkileşim bulunan bütüne denir.

Not: Sisteme en iyi örnek insan vücududur.
Not: Her sistem kendisinden daha büyük bir sistemin alt sistemidir.

İşletmenin Fonksiyonları

  • Yönetim
  • Pazarlama
  • Finansman
  • Muhasebe
  • İnsan kaynakları
  • Üretim
  • Arge
  • Hakla ilişkiler

İşletmenin İç ve Dış Çevresi

  • Uluslar arası çevre
  • Makro çevre
  • Mikro çevre
  • İşletmenin iç çevresi

Çevre Nedir?

Genel olarak bir kişi veya topluluğu etkileyen fiziksel ve sosyal şartların toplamına çevre denir.

İşletme Çevresi

Genel dış çevre, yakın dış çevre ve iç çevre olmak üzere 3’e ayrılır.

İşletmenin Sınıflandırılması

İşletmenin sınıflandırılmasında yaygın olan ölçütler nelerdir?

  1. Ekonomik bakımdan sınıflandırılması
  2. Faaliyet konuları bakımından sınıflandırılması
  3. Sermaye mülkiyeti bakımından sınıflandırılması
  4. Hukuki şekilleri bakımından sınıflandırılması
  5. Uluslar arası olup olmama bakımında sınıflandırılması
  6. Anlaşmalar bakımından sınıflandırılması

Adi Şirketler Nedir?

İki veya daha fazla ortağı ortağı olan şirketlere adi şirketler denir.

Ticaret Şirketleri

Ticaret şirketleri ikiye ayrılır.

  1. Şahıs Şirketleri: (Kollektif ve Komandit şirketlerdir.)
  2. Sermaye Şirketleri: Anonim, limited, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler.

İşletmenin Kuruluş Amaçları

  1. Proje fikrinin doğuşu
  2. Ön araştırma
  3. Fizibilite (yapılabilirlik)
  4. Projenin değerlendirilmesi
  5. Kesin proje
  6. Projenin uygulanması
  7. Deneme üretimi
  8. Üretime geçiş

Ön Araştırmada Neler Yapılır?

  • Piyasa ve tesis kapasitesi
  • Talep ve piyasa araştırması
  • Satış ve pazarlama
  • Malzeme girdileri
  • Bölge ve yer
  • Fabrika

Fizibilite Nedir?

Yapılabilirlik.

Ekonomik, teknik ve finansal açıdan bilgilerin sistemli ve analize elverişli bir biçimde toplanmasına fizibilite denir.

Ekonomik, tehdit, finansal, yasal ve örgütsel etütlerden oluşmaktadır.

İşletmenin Kuruluş Yerini Seçimini Etkileyen Faktörler Nelerdir?

  • Ekonomik faktörler: Ham madde, ulaşım, insan gücü
  • Doğal faktörler: Enerji, su, iklim
  • Sosyo Psikolojik faktörler: Kendi bölgesine hizmet vermek ve saygınlık kazandırmak
  • Kamusal faktörler: Devletin yatırım teşvikleri, vergi indirimleri

İşletmenin Fonksiyonları Nelerdir?

  • Yönetim
  • Pazarlama
  • Finansman
  • Hakla ilişkiler
  • AR-GE
  • Üretim
  • Muhasebe
  • İnsan kaynakları

Yetki Nedir?

İş yaptırabilme gücü olarak yönetimde var olan bir haktır.

Yönetim Nedir?

Örgütün amaçlarına ulaşabilmesi için işletmenin kaynaklarını en etkili ve düzenli bir biçimde planlayan ve denetleyen süreçtir.

Yönetici: Başkaları vasıtasıyla amaçlarına ulaşan kişidir.

Yönetimin Fonksiyonları Nelerdir?

  • Planlama
  • Örgütleme
  • Yöneltme
  • Eş güdüm
  • Denetim

Yönetim Labirenti Nedir?

Yöneticinin içinde çalıştığı ortam.

Yönetim Labirentinin Unsurları Nelerdir?

  • İşe ilişkin teknik, sosyal ekonomik faktörler.
  • Astlar üstler
  • Meslektaşlar
  • Yöneticinin benlik anlayışı: Yöneticinin kişinin içinde bulunduğu ihtiyaçların değer yargılarına, amaçlarını yeteneklerini ve pisikolojik özelliklerini uyumlu bir şekilde birleştiren ve kişi için anlam ifade eden bütündür.

Planlama Çeşitleri

  • Amaç
  • Politika
  • Prosedür
  • Strateji
  • Bütce
  • Proğram
  • Proje

Örgütleme Nedir

  • Bir düzen ya da düzenlemeyi ifade eder. Beşeri ve maddi faktörlerin insan ihtiyaçlarını verimli bir biçimde gerçekleştirmek.

Yönlendirme

  • Ödül + Ceza
  • Örgüt yapısına göre işlerin gereğince ilgili görevlere atanması ve örgütün genel amaçları doğrultusunda harekete geçmesi.

Kapsama Süreçleri

A) Abraham Mazlow: İhtiyaçlar hiyerarşisi bu hiyerarişler beşe ayrılır

  1. Fizyolojik ihtiyaçlar
  2. güvenlik
  3. Sevgi ve baglar
  4. Saygı gösterme
  5. Kendini gerçekleştirme

B) Çift Faktörler yada Hijyen Motivasyon Teorisi
C) Davic Mcchelland : Başarma ihtiyacı teorisi
D) Alderfer:  VİG/ERG 

  • Klasik Dönem Yazarları

  • Taylor: İşi hareket ve zaman etüdüne ayırmıştır.
  • Fayol: Yönetim süreci yaklaşımıdır
  • Max Weber: Bürokrasi yaklaşımını ele almıştır.

 

Genel İşletme 1. Sınıf 1. Dönem Ders Notları Özeti #2
4.5 (90%) 4 oy

Bunun hakkında siz ne düşünüyorsunuz?